Met je gedrag

Op de basisschool is het gebruikelijk dat wij leerlingen één jaar onder onze hoede hebben, voordat we ze doorgeven aan de volgende leerkracht. In sommige schoolsystemen ligt dit anders, maar bij mij op school zijn je schatjes na een schooljaar ‘van je af’. Voordat je het schooljaar begint, vindt er een overdracht plaats met de leerkracht die de kinderen het jaar ervoor gehad hebben. Bespreekpunten kunnen zijn: vakinhoudelijke zaken, medische bijzonderheden, maar natuurlijk vooral informatie over gedrag. Door dit gesprek kun je jezelf alvast mentaal en praktisch voorbereiden op de eerste weken.

Uitdagingen

Er zijn leerlingen waarvoor het in de pas lopen, luisteren naar de leerkracht en wenselijk gedrag vertonen een grote uitdaging zijn. Zo was het in voorgaande schooljaren ook voor X. Zij had in groep 6 en 7 de nodige hobbels ervaren op dit gebied. Tijdens de overdracht hebben we haar uitvoerig besproken, en ik was klaar voor strubbelingen. Deze bleven echter uit: ze verraste mij positief door actief mee te doen in de les, slimme keuzes te maken in de omgang met andere leerlingen en hoge cijfers. Haar ouders, die vol spanning wachtten op mijn berichtjes en telefoontjes over haar gedrag, zaten bijna te kwispelen in het kennismakingsgesprek: wow, onze dochter heeft het licht gezien! Mede door haar hernieuwde inzet, motivatie en voorbeeldgedrag sleepte zij er als klap op de vuurpijl ook nog eens een welverdiend verhoogd advies uit.

Maar toen

Als je een béétje begrijpend kunt lezen, voel je inmiddels wel aan wat er vervolgens gebeurde. Aangezien haar gewenste advies in the pocket was, en dit ook niet meer kon zakken door bijvoorbeeld een lage score voor de Doorstroomtoets, sloeg het gedrag van X om. Vrijwel direct na het adviesgesprek werden alle eigenschappen waar wij als volwassenen zo om hadden zitten juichen, naar de prullenbak verwezen. De banden met kinderen die níet het beste in haar naar boven haalden, werden aangehaald. Ze koos er weer voor om meerdere keren per dag storend gedrag te vertonen in de les (kletsen, spelen met meegebrachte spulletjes). En waar ze aan het begin van het jaar netjes ‘ja’ en ‘amen’ zei als wij haar iets opdroegen of commentaar hadden op haar gedrag, kregen wij nu het gevleugelde antwoord: ‘Mijn advies kan toch niet meer naar beneden.’

Hefboom

Om eerlijk te zijn, deed dit alles mijn oren niet klapperen. Ik baal ervan dat het gebeurt, maar moet erkennen dat dit één van de mogelijkheden is in groep 8. Ik heb het vaker meegemaakt, maar niet met zo’n groot contrast. Het is echter heel herkenbaar: het doel is bereikt, dus alle moeite die je continu moest doen in je gedragingen kun je overboord gooien. X heeft een half schooljaar iets gedaan wat waarschijnlijk bikkelhard werken voor haar was. Nu kan ze de touwtjes laten vieren. En tja, over een paar maanden is ze van ons af en wij van haar. Gelukkig heeft ze ‘kapot veel zin’ in de musical: dat wordt dus de nieuwe hefboom!